ATEX

ATEX 2012-02-24T13:14:38+00:00

1. Toepassingsgebied

Voor apparaten en beveiligingssystemen bedoeld voor gebruik op plaatsen waar ontploffingsgevaar kan heersen geldt de zogenaamde ATEX-richtlijn (94/9/EC). Toepassing van deze Richtlijn is vanaf 1 maart 1996 mogelijk en vanaf 1 juli 2003 verplicht . Onder de werkingssfeer van deze richtlijn vallen ook veiligheids-, controle en regelsystemen die bestemd zijn voor gebruik buiten de plaatsen waar ontploffingsgevaar kan heersen maar die noodzakelijk zijn voor of die bijdragen aan de veilige werking van eerder genoemde apparaten en systemen.

Producten die onder deze definitie vallen (tenzij vermeld onder de uitzonderingen) dienen te voldoen aan de essentiële eisen van de richtlijn. De fabrikant of importeur is daarvoor verantwoordelijk en dient ook bepaalde administratieve verplichtingen te vervullen. Vervolgens krijgen de producten een CE-markering, waarmee ze vrij verhandelbaar zijn in alle landen van de Europese Economische Ruimte (EER).

De bestaande richtlijnen 76/117/EEG voor bovengronds materieel en 82/130/EEG voor ondergronds materieel zijn beide alleen voor elektrisch materieel van toepassing in ruimten met gasontploffingsgevaar. De nieuwe ATEX-richtlijn daarentegen is voor alle apparaten en beveiligingssystemen, bedoeld voor gebruik op alle plaatsen waar ontploffingsgevaar zowel door gas als door stof kan heersen. Als nieuw element is de kwaliteitsborging geïntroduceerd.

2. Uitzonderingen

Uitzonderingen van de ATEX-richtlijn zijn:

  • medische hulpmiddelen bedoeld voor gebruik op medisch gebied (zie Richtlijnen Medische Hulpmiddelen )
  • apparaten en beveiligingssystemen wanneer het explosiegevaar uitsluitend te wijten is aan de aanwezigheid van explosieve stoffen of onstabiele chemische stoffen
  • apparaten bedoeld voor gebruik in een huishoudelijke, niet commerciële sfeer, waar een explosieve omgeving slechts zelden en alleen als gevolg van accidentele gaslekken ontstaat
  • producten die vallen onder de Richtlijn Persoonlijke Beschermingsmiddelen
  • zeeschepen en mobiele offshore installaties alsmede de uitrusting aan boord van deze schepen of installaties
  • vervoermiddelen (niet uitgezonderd zijn echter voertuigen die bedoeld zijn voor gebruik op plaatsen waar ontploffingsgevaar kan heersen)
  • uitrusting die valt onder art. 223, lid 1 onder b van het EG-verdrag (militaire uitrusting).

3. Toelichting, interpretaties en bijzonderheden

Mocht het niet duidelijk zijn of uw product moet voldoen aan de eisen van de richtlijn, of dat er andere onduidelijkheden zijn, raadpleeg dan de letterlijke tekst van de richtlijn of de Toelichting van de Europese Commissie op de ATEX-richtlijn.

Binnen de ATEX-richtlijn functioneert het zogenaamde ATEX Standing Committee, een officieel orgaan van lidstaten en waarnemende belanghebbende organisaties. Dit Standing Committee stelt onder meer de volgende informatieve documenten vast:
– Ex HOTL Decisions

Tot 1999 bestond het zogenaamde HOTL-overleg (Heads of Test Laboratories), die de interpretaties van Aangewezen Instellingen harmoniseerde.

– Ex NBG Clarification sheets

Vanaf 1999 heette het Ex HOTL-overleg Ex Notified Bodies Group (Ex NBG).

4. Andere richtlijnen van toepassing

Het is mogelijk dat voor apparatuur die valt onder deze richtlijn ook andere richtlijnen van kracht zijn. Te denken valt aan de Machinerichtlijn, Laagspanningsrichtlijn, de EMC-richtlijn of de Richtlijn Drukapparatuur .

5. Geharmoniseerde normen

De Europese Commissie publiceert in het EG-publicatieblad welke normen zijn aangewezen in het kader van de ATEX-richtlijn en daardoor het predikaat ‘Geharmoniseerde Normen’ krijgen. Als u aan de van toepassing zijnde geharmoniseerde normen voldoet verkrijgt u daarmee het zogenaamde ‘vermoeden van overeenstemming’. Dat wil zeggen dat de Europese lidstaten moeten aannemen dat het betreffende product aan de essentiële eisen van de ATEX-richtlijn voldoet. Is een lidstaat desondanks van mening dat het product niet voldoet, dan zal die lidstaat dat moeten aantonen.
Informatie over en bestellen van geharmoniseerde normen

Nederlands Normalisatie-instituut (NEN)
Postbus 5059
2600 GB Delft
tel: (015) 269 03 90
fax: (015) 269 01 90
email: bestel@nen.nl
web: http://www.nen.nl/

6. Officiële teksten

De officiële tekst van de ATEX-richtlijn is te vinden op de website van de Europese Commissie.

Europese richtlijn
Richtlijnnummer: 94/9/EG
Vindplaats: PB nr. L 100 van 19-04-94
Deze richtlijn is in werking getreden op 1 maart 1996.
Tot 30 juni 2003 geldt een overgangstermijn voor apparaten en beveiligingssystemen die voldoen aan de nationale voorschriften die op de datum van vaststelling van deze richtlijn (23 maart 1994) in de betreffende lidstaat van kracht waren.

Nederlandse wetgeving

De ATEX-richtlijn is in Neerland geïmplementeerd als:

Titel: Besluit Explosieveilig materieel
Vindplaats: Staatsblad nr. 379 van 1995
Dit besluit is van kracht sinds 1 maart 1996.
Een overgangstermijn tot 1 juli 2003 geldt voor explosieveilig elektrisch materieel dat voldoet aan Richtlijn 79/196/EEG.

7. Controlerende instanties

Voor Nederland zijn de controlerende instellingen:
Arbeidsinspectie
hoofdkantoor:
A. van Hannoverstraat 4
Postbus 90801
2509 LV Den Haag
informatienummer: 0800 – 9051 (gratis)
fax: (070) 333 40 02
adresgegevens regionale kantoren http://www.minszw.nl/

Aangewezen Instelling:

Dekra Certification B.V.
Utrechtseweg 310
NL – 6812 AR Arnhem
Postbus 5185
NL – 6802 ED Arnhem
Phone: +31 263 56 20 00
Fax: +31 263 52 58 00
web: http://www.dekra-certification.nl

8. Belangrijke adressen

Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Directie Arbeidsomstandigheden
Afdeling Arbeidsplaatsen/Arbeidsmiddelen
Postbus 90801
2509 LV DEN HAAG
tel: (070) 333 55 33
fax: (070) 333 40 55
web: www.minszw.nl

Vereniging FME-CWM
Postbus 190
2700 AD Zoetermeer
tel: (079) 353 11 00
fax: (079) 353 13 65
email: dba@fme.nl
web: http://www.fme-cwm.nl/

Binnen de structuur van FME-CWM functioneert een werkgroep ATEX, waarin fabrikanten vertegenwoordigers de ontwikkelingen binnen dit veld met elkaar bespreken en de Nederlandse inbreng in de Europese fabrikantenwerkgroep ORGALIME EX WG vormt. ORGALIME vertegenwoordigt de Europese industrie in de structuren van de Europese Commissie en heeft zo optimaal de gelegenheid de standpunten van de industrie uit te drage